Ketogeen dieet

Al in 1929 werd het ketogeen dieet toegepast als therapie bij de behandeling van epilepsie. Maar nadat er allerlei medicijnen op de markt kwamen, verdween dit dieet naar de achtergrond. Sinds enige tijd staat deze therapie opnieuw in de belangstelling.

Kinderen

In het algemeen wordt gesteld dat (jonge) kinderen het meeste baat hebben bij het ketogeen dieet. Het wordt in de meeste gevallen alleen toegepast bij kinderen met een moeilijke (medicamenteuze onbehandelbare) vorm van epilepsie, en waarbij ook hersenchirurgie niet mogelijk is. De hersenen van jonge kinderen zijn nog in volle ontwikkeling, en het dieet kan dan het meeste invloed hebben. Over de resultaten van het dieet bij oudere kinderen en volwassenen zijn geen duidelijke uitkomsten bekend.

Vetten 

Het ketogeen dieet is rijk aan vetten en bevat zeer weinig koolhydraten en eiwitten. Dit betekent relatief weinig brood, aardappelen en fruit eten. De energie moet vooral uit vetten komen. Het doel van het dieet is de vorming van ketonen in het lichaam. Deze ketonen ontstaan bij de afbraak van vetten en spelen een rol bij de vermindering van epileptische aanvallen. Waarom de ketonen dit effect hebben, is niet precies bekend.

Klassiek of MCT

Er bestaan twee verschillende soorten van het ketogeen dieet: het klassieke (1921) en het MCT-dieet. De eerste gaat uit van lange keten vetten en de tweede van middellange keten vetten. De diëten verschillen in de soort en hoeveelheid vet. Epilepsiecentrum Kempenhaeghe te Heeze, het Sophia Kinderziekenhuis Rotterdam en het Wilhelmina Kinderziekenhuis (WKZ) van het UMC Utrecht gebruiken veelal het MCT-dieet. Stichting Epilepsie Instellingen Nederland (SEIN) in Heemstede en het UMC St. Radboud uit Nijmegen hanteren het klassiek ketogeen dieet. Uit onderzoek blijkt dat het effect van beide diëten gelijk zijn:

• eenderde van de cliënten ondervindt negentig procent aanvalsvermindering of is zelfs helemaal aanvalsvrij
• eenderde heeft een vermindering van de aanvallen van vijftig tot negentig procent
• en bij eenderde geeft het dieet geen effect op de aanvallen.

Effect
Omdat het ketogeen dieet grote consequenties heeft voor een kind vanwege de ingrijpende verandering in eetgewoontes en het bovendien niet vrij is van mogelijke complicaties, wordt het niet zo snel voorgeschreven. Maar, als het helpt, kan het de kwaliteit van leven verbeteren. Voordeel van dit dieet is dat bij een kind binnen drie maanden gezien wordt of het effect heeft of niet, en dat het dieet na twee tot drie jaar in principe wordt beëindigd.

Onderzoek

Het is nog niet precies duidelijk op welke manier de ketonen aanvallen doen verminderen, ondanks het feit dat het (klassieke) ketogeen dieet al tientallen jaren wordt toegepast. Daarom wordt door neurologen en wetenschappers aangedrongen op vergelijkend onderzoek naar het effect van het ketogeen dieet en de behandeling met anti-epileptica. Bovendien is onderzoek gewenst naar de gevolgen van het dieet op de gezondheid.

Meer informatie

Informeer bij uw behandelend kinderneuroloog of een ketogeen dieet een optie is. Deze kan contact opnemen met één van de epilepsiecentra of ziekenhuizen die in deze behandelwijze zijn gespecialiseerd. Meer informatie over het ketogeen dieet kunt u vinden op www.epilepsievereniging.nl of op www.ketokids.nl