Vergroot epilepsiebehandeling herstelkans van comapatiënten?

30 augustus 2017 Onderzoek onder comapatiënten na een hartstilstand

Jaarlijks raken in Nederland 8000 mensen in coma na een hartstilstand. Ongeveer de helft van de patiënten ontwaakt uit coma en herstelt binnen een half jaar voldoende om voor zichzelf te kunnen zorgen. Bij één op de vijf wordt tijdens coma afwijkende hersenactiviteit vastgesteld, die lijkt op epilepsie. Het is onduidelijk of behandeling met medicijnen tegen epilepsie de kans op herstel vergroot. Onderzoekers van de Universiteit Twente proberen hierin duidelijkheid te scheppen. Hun TELSTAR-studie, gesubsidieerd door het Epilepsiefonds, startte in 2014 en is inmiddels halverwege. Binnen en buiten Nederland wordt reikhalzend uitgekeken naar de eerste resultaten die in 2020 worden verwacht. Als subsidieverstrekker volgt het Epilepsiefonds de voortgang op de voet.

De hersenen zijn bijzonder gevoelig voor zuurstoftekort. Wanneer de aanvoer van bloed stopt, verliest men het bewustzijn en al binnen enkele minuten ontstaat er hersenschade. Epilepsie-achtige hersenactiviteit bij patiënten die na een hartstilstand in coma zijn geraakt stelt artsen voor een dilemma: behandelen of niet? Veelal zijn van buitenaf geen epileptische aanvallen te zien. De activiteit is dan alleen met een EEG te meten. Voorstanders stellen dat behandeling van de epilepsie-achtige activiteit hersenschade beperkt en herstel bevordert. Tegenstanders denken dat deze activiteit slechts een uiting is van ernstige hersenschade, waarbij behandeling zinloos is en zorgt voor een onnodig lange periode van onzekerheid. De TELSTAR-onderzoekers hopen een einde aan deze discussie te maken. Van de 172 patiënten die zullen deelnemen aan het onderzoek, wordt de helft met anti-epileptica behandeld, de andere helft niet.

Het verzamelen van de onderzoeksgegevens is niet eenvoudig: om de hersenactiviteit van patiënten te bewaken moet na binnenkomst op de IC zo snel mogelijk een EEG-meting gestart worden. Deze moet vervolgens nauwlettend worden gevolgd, zodat epilepsie-achtige activiteit tijdig wordt vastgesteld en behandeld. Met vereende krachten is het inmiddels gelukt om tweeënnegentig patiënten aan het onderzoek te laten deelnemen.

Inmiddels doen acht Nederlandse ziekenhuizen en een centrum uit België mee aan het onderzoek. Internationaal is de interesse voor het onderzoek gewekt. Nog voordat enig resultaat bekend was, werden de onderzoekers gevraagd voor presentaties op congressen in Frankrijk, Schotland en de VS. Verder verwezen al veertien collega-onderzoekers in hun artikelen naar de studie. Voor de eerste bevindingen zullen zij nog even geduld moeten hebben: naar verwachting worden deze in 2020 gepresenteerd.