Sport

Mensen met epilepsie kunnen in het algemeen aan bijna alle sporten deelnemen. Sport wordt zelfs aangeraden, want het is goed voor lichaam en geest. Sporten is dus doorgaans goed mogelijk. Wel zijn soms enkele voorzorgsmaatregelen nodig. Ook moet bekeken worden welk risico bepaalde sporten met zich meebrengen.

Welke sport voor iemand met epilepsie wel of niet geschikt is, hangt erg af van het type aanval, of iemand nog aanvallen heeft, hoe vaak en of de aanval uitgelokt wordt door bepaalde factoren. Soms reageert de omgeving (over)bezorgd. Begrijpelijk, maar het is jammer als door onterechte angst, mensen met epilepsie niet sporten terwijl dat prima zou kunnen. Het is natuurlijk wel belangrijk dat eventuele risico's die de sporter met epilepsie zelf neemt, geen gevolgen hebben voor medesportbeoefenaars.

Het belang van cooling down

Het is bij alle sporten van belang de beweging na het sporten langzaam af te bouwen en niet in één keer van grote inspanning naar rust te gaan. Als iemand ontspannen is na (sport)inspanning is de kans op een aanval groter. Alertheid en concentratie maken de kans op aanvallen kleiner. Vandaar het belang van cooling down.

Zwemmen

Een aanval in het water is altijd gevaarlijk. Dit betekent niet dat mensen met epilepsie niet mogen zwemmen. Het risico hangt van een aantal factoren af, zoals de soort aanvallen, hoe vaak men een aanval heeft, en of de aanvallen worden uitgelokt door bepaalde omstandigheden.

Uiteraard maakt het veel uit of mensen al één à twee jaar aanvalsvrij zijn of nog geregeld aanvallen hebben. Voor de laatste groep geldt dat één-op-één begeleiding in het water noodzakelijk is, zeker als het gaat om tonisch-clonische aanvallen. Maar ook andere aanvallen waarbij het bewustzijn gedaald is, vragen individuele begeleiding. Als iemand geregeld tonisch-clonische aanvallen heeft, is 'meezwemmen' niet genoeg. Tijdens een aanval kan iemand namelijk onder water ademen, wat gevaarlijk kan zijn. Het is dan belangrijk te zwemmen in een bad waarbij de begeleider rechtop kan staan en het hoofd van de persoon met epilepsie, als dat nodig is, binnen een seconde boven water kan tillen. Als iemand weinig aanvallen heeft maar het niet zeker is dat er nooit meer een aanval komt, blijft het verstandig, te gaan zwemmen met iemand die dit weet.

Nog enkele aandachtspunten

Geforceerd ademen zoals (bange) zwemmers soms doen voordat zij een duik nemen, kan de kans op een aanval vergroten. Bekend is dat hyperventileren een aanval kan uitlokken. Tijdens het zwemmen wordt de alertheid zo hoog dat de kans op aanvallen kleiner blijkt te zijn. Het omgekeerde geldt voor de situatie direct na het zwemmen: je bent geneigd even 'uit te blazen'. Als je minder alert en geconcentreerd bent en ineens ontspant, kan dit aanvalsbevorderend werken! Mensen die nog geregeld aanvallen hebben, zeker bij ontspanning, kunnen dus beter met een begeleider gaan zwemmen. Na het zwemmen is het goed, niet op de rand te gaan zitten maar nog even wat rond te lopen bij het water vandaan.

Zwemadviezen voor mensen die tijdens de aanval bij bewustzijn blijven, verschillen zo van persoon tot persoon dat hiervoor geen algemene adviezen te geven zijn. Overleg met de sportleraar en eventueel de sportarts of neuroloog, maakt het ongetwijfeld mogelijk een goede afweging te maken.

Voor meer informatie kunt u de brochure Epilepsie, zwemmen en andere sporten bestellen.